"De Telegraaf": Pse SHBA-të mund të refuzojnë samitin e NATO-s në Shqipëri?

Një nga temat që po diskutohet në prapaskenë të samitit të NATO-s në Ankara është edhe e ardhmja e organizimit të samitit të ardhshëm në Shqipëri, i cili fillimisht ishte planifikuar për vitin e ardhshëm, sicc shkruan “De Telegraaf”.

Sipas medias holandeze, ka disa arsye që po shtyjnë drejt pasigurisë mbi mbajtjen e këtij samiti, përfshirë edhe preferencën e Shteteve të Bashkuara për më pak takime të mëdha ndërkombëtare, si dhe fokusin e aleancës në çështje më urgjente të sigurisë dhe shpenzimeve ushtarake.

Një tjetër faktor i përmendur është edhe debati i brendshëm brenda NATO-s për shpërndarjen e barrës financiare mes vendeve anëtare, ku disa shtete nuk kanë arritur ende objektivat e mëparshme të investimeve në mbrojtje.

ARTIKULLI:

Cila është tema më e rëndësishme?

Aleatët duhet të tregojnë se ku qëndrojnë në lidhje me normën e Hagës. Gjatë samitit historik të NATO-s në Holandë u ra dakord që të gjithë aleatët deri në vitin 2035 të investojnë të paktën 3.5% të Prodhimit të Brendshëm Bruto (PBB) në mbrojtje. Përveç kësaj, ata duhet të shpenzojnë edhe 1.5% të ekonomisë së tyre për shpenzime të lidhura me mbrojtjen, si infrastruktura, siguria kibernetike dhe qëndrueshmëria.

Sekretari i Përgjithshëm i NATO-s, Mark Rutte, do të publikojë të hënën në Ankara shifrat më të fundit.

Holanda paraqitet mirë: investimet në forcat e saj të armatosura kanë kaluar 2.5%. Megjithatë, për shpenzimet e lidhura me mbrojtjen, për shkak të një metodologjie ndoshta tepër të rreptë të kontabilitetit, ajo mbetet në 1.4%.

Por qeveria e majtë e Spanjës ende nuk ka ndërmarrë hapa. Shqipëria, Çekia dhe Sllovenia madje ranë vitin e kaluar nën objektivin e vjetër të NATO-s prej 2%.

A do të ndëshkohen këta "mospagues"?

Shqipëria duhej të organizonte samitin e NATO-s vitin e ardhshëm, por gjatë samitit të Ankarasë kjo me shumë gjasë nuk do të formalizohet.

Përveç shpenzimeve të ulëta për mbrojtjen, një arsye tjetër është se amerikanët dëshirojnë më pak takime.

Sa i përket Spanjës, ambasadori amerikan në NATO, Matthew Whitaker, është i qartë: "Presidenti Donald Trump është i zhgënjyer".

Jo vetëm që kryeministri i majtë Pedro Sánchez refuzon të bashkëpunojë për objektivin e ri të NATO-s, por ai gjithashtu pengoi amerikanët gjatë luftës në Iran duke mbyllur hapësirën ajrore dhe duke bllokuar përdorimin e aeroporteve.

Megjithatë, Whitaker nuk pret masa ndëshkuese.

Po me shpenzimin e gjithë këtyre miliardave?

Ky është një tjetër subjekt i rëndësishëm i samitit.

Industria e mbrojtjes duhet të prodhojë shumë më tepër. Të martën do të jetë "dita e spektaklit" në Ankara. Ideja është që të nënshkruhen kontrata të reja të mbrojtjes me vlerë dhjetëra miliarda euro. Edhe kompani holandeze të mbrojtjes do të marrin pjesë.

Gjithashtu pritet që Gjermania më në fund të blejë raketat Tomahawk, ndërsa amerikanët të fillojnë prodhimin e përbashkët të armëve në Evropë.

Turqia ka qenë për vite me radhë në "bankën e të ndëshkuarve" dhe nuk ka mundur të blejë avionët luftarakë F-35 në SHBA. Si vend mikpritës, presidenti Erdoğan shpreson të marrë dritën jeshile.

Presidenti Trump tashmë ka lënë të kuptohet se mund të ketë një "dhuratë". Banori i Shtëpisë së Bardhë e pëlqen shumë liderin turk.

"Ai është paksa kontrovers. Por edhe unë jam", bëri shaka Trump.

Çfarë do të vendoset për Ukrainën?

Kryeministri Rob Jetten dhe liderët e tjerë do të konfirmojnë se Kievi mund të llogarisë në 70 miliardë euro gjatë këtij dhe vitit të ardhshëm.

Pjesa më e madhe e kësaj shume tashmë mbulohet nga një hua e Bashkimit Evropian (30 miliardë euro në vit) dhe nga kontributet e planifikuara të mbështetësve kryesorë si Holanda, Gjermania dhe Danimarka.

Plani i Rutte-s për një ndarje të drejtë të barrës midis 32 aleatëve nuk u miratua. Edhe ky angazhim jo i detyrueshëm shkaktoi mosmarrëveshje me Italinë.

Megjithatë, të premten Roma ra dakord, duke shmangur kështu debatet gjatë samitit.

Ku mund të shkojë keq?

Vendimet e samitit të NATO-s janë përgatitur paraprakisht. Por kjo nuk do të thotë se nuk mund të ketë probleme.

Në Çeki, presidenti dhe kryeministri po debatojnë se kush duhet të shkojë në Ankara.

Megjithatë, të gjithë i kanë sytë te Trump. Ai është i zemëruar për mungesën e bashkëpunimit gjatë luftës në Iran dhe me vendet që nuk përmbushin detyrimet financiare.

Të gjithë shpresojnë që Mark Rutte të arrijë ta qetësojë.

Por një diplomat i lartë i NATO-s e tha hapur: "Me Trump nuk i dihet kurrë".